English Flag Greek Flag Αρχική /Θεματικές / Ο Δ.Θεοτοκόπουλος συναντά τον Ν.Καζαντζάκη.

Ο Νίκος Καζαντζάκης συναντά τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο


ΗΡΑΚΛΕΙΟ: 2 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ – 5 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2007
                    ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΚΟΥ


ΡΟΔΟΣ: 15 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2007-25 ΦΕΒΡΟΥΑΡΊΟΥ 2008
               ΜΟΥΣΕΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΡΟΔΟΥ ΝΕΣΤΟΡΙΔΕΙΟ ΜΕΛΑΘΡΟ

 

ΝΕΑΠΟΛΗ: 22 ΑΠΡΙΛΙΟΥ - 11 ΜΑΙΟΥ 2008

                ΠΑΛΑΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΠΟΛΗΣ

 

ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ: 14 - 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008

                ΜΠΕΛΛΩΝΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ

 

ΑΤΣΙΠΟΠΟΥΛΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ: ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2008

              ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΎ ΣΥΛΛΟΓΟΥ

 

ΓΑΡΑΖΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ: ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2008

              ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ

 

ΠΡΕΒΕΖΑ: 30 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2008 - 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2009

             ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΛΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

 


Μια έκθεση – ξενάγηση στον κόσμο δυο κορυφαίων μορφών του πολιτισμού μας, του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου και του Νίκου Καζαντζάκη. Δυο καλλιτέχνες φωτογράφοι δημιουργοί, ο Μανώλης Μετζάκης και η Έφη Ψιλάκη, που συμμετείχαν ως φωτογράφοι πλατό στα γυρίσματα της ταινίας «El Greco» του Γιάννη Σμαραγδή, επιχειρούν μια δεύτερη «ανάγνωση» του έργου του γνωστού σκηνοθέτη: Έχοντας παρακολουθήσει την αναπαράσταση ενός ολόκληρου κόσμου που αναστήθηκε για λίγες ημέρες στην Κρήτη, στην Αθήνα και στη Ρόδο, επιχειρούν να συνδέσουν το φυσικό και πνευματικό περιβάλλον μέσα από το οποίο αναδείχτηκε όχι μόνο ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος αλλά και ο Νίκος Καζαντζάκης.
Οι φωτογραφίες είναι του Μανώλη Μετζάκη και της Έφης Ψιλάκη. Τη φιλολογική επιμέλεια είχε η Έφη Ψιλάκη.
Την έκθεση οργάνωσε για πρώτη φορά ο Δήμος Ηρακλείου στο πλαίσιο του εορτασμού του έτους Καζαντζάκη.
ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣ
Η εικόνα συναντά το λόγο και η φωτογραφία γίνεται το μέσον μέσα από το οποίο διασώζεται η αναπαράσταση για τις ανάγκες ενός κινηματογραφικού έργου. Ο Χάνδακας του 16ου αιώνα συναντά το Μεγάλο Κάστρο του 19ου μέσα από τις μορφές των ανθρώπων που μεταφέρουν μνήμες και διαχέουν νοσταλγικές συγκινήσεις. Ο φακός εστιάζεται όχι μόνο στους πρωταγωνιστές μιας ταινίας, ούτε μόνο στα γεγονότα που συνθέτουν το εντυπωσιακό σε δράση και περιεχόμενο σενάριό της. Επεκτείνεται στο χώρο και στο χρόνο περιλαμβάνοντας πρόσωπα και πράγματα, μορφές Κρητικών, Ισπανών και Βενετσιάνων, πρόσωπα που ενσαρκώνουν ένα κομμάτι του ιστορικού γίγνεσθαι για τις ανάγκες της αναπαράστασης. Το Μεγάλο Κάστρο του Νίκου Καζαντζάκη διατηρεί την ίδια περιτειχισμένη μορφή της Καστρόπολης στην οποία μεγάλωσε ο συγγραφέας, οι άνθρωποι διατηρούν τη λαλιά τους, το φυσικό και το δομημένο περιβάλλον δεν έχουν αλλοιωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην είναι αναγνωρίσιμα.
Ο Νίκος Καζαντζάκης είναι, πέραν όλων των άλλων, συγγραφέας – σύμβολο μιας πόλης. Στα δυο από τα πιο σημαντικά έργα του χρησιμοποίησε το χώρο της παιδικής μνήμης, πρόσωπα και γεγονότα, δεν ήθελε να παραδώσει τους πεθαμένους του στη λήθη, όπως ομολογεί. Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος είναι μορφή εμβληματική για την ισπανική και την ευρωπαϊκή ζωγραφική αλλά και για την ίδια την πόλη στην οποία γεννήθηκε, μεγάλωσε, μυήθηκε στα μυστικά της τέχνης και ξεδίπλωσε το ταλέντο του πριν ξανοιχτεί σε άλλους μεγαλύτερους και πλατύτερους ορίζοντες.
Ο συγγραφέας συναντά το ζωγράφο. Ταξιδεύει στην Ισπανία, μιλά για τη μυρωδιά του λάδανου, για τις μνήμες του Χάνδακα, τον θεωρεί πνευματικό του ταγό και τον αποκαλεί «παππού» θέλοντας να τονίσει τη πνευματική και τη φυλετική τους συγγένεια. Άλλωστε, τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο διάλεξε για να «χτίσει», πάνω σε μια ιδιότυπη «Αναφορά» στον «παππού», την πνευματική αυτοβιογραφία του.
Επιχειρήσαμε μια δεύτερη ανάγνωση της ταινίας χρωστώντας την έμπνευση και τη δημιουργία στην πολυσήμαντη δουλειά του Γιάννη Σμαραγδή. Πιστέψαμε πως ένα αληθινό έργο τέχνης, όπως είναι η κινηματογραφική δημιουργία, μπορεί να λειτουργεί σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Και να προκαλεί συνεχώς καινούργιους διαλόγους με τον θεατή του. Ο «Γκρέκο», ο δικός μας κινηματογραφικός Δομήνικος, μας πρόσφερε τη μοναδική ευκαιρία να βιώσουμε διαφορετικούς χρόνους σε «λίγην ώρα», να μεταφέρουμε την αναπαράσταση του παρελθόντος χρόνου στο δικό μας παρόν, ή και σε ένα πιο πρόσφατο παρελθόν, εκείνο του καζαντζακικού έργου. Και παράλληλα να σταματήσουμε στις μορφές των ανθρώπων που, ενδεδυμένοι με στολές άλλων εποχών, έμοιαζαν βγαλμένοι μέσα από τους θρύλους της ιστορικής πόλης.
Ξεναγός σ’ αυτήν την έκθεση είναι ο φωτογραφικός φακός σε στιγμές πνευματικής και εικαστικής μέθεξης. Ξεναγός, όμως, είναι και ο ίδιος ο συγγραφέας που φέτος γιορτάζουμε τα 50 χρόνια από το θάνατό του. Παρουσιάζουμε ένα άλλο «σενάριο» αφήνοντας τον Νίκο Καζαντζάκη να μιλήσει για τον «παππού» του. Να μιλήσει και για τον Χάνδακα, και για τη Βενετία, και για το Τολέδο του Γκρέκο.
Το έργο μας δεν ήταν καθόλου εύκολο. Μετά το τέλος των γυρισμάτων είχαμε να επιλέξουμε από πολλές χιλιάδες φωτογραφίες. Το ίδιο πολύμηνη ήταν και η διαδικασία επιλογής των κειμένων και του συνδυασμού της εικόνας με το λόγο, εργασία την οποία διεκπεραίωσε η Έφη Ψιλάκη.
Οφείλουμε πολλές ευχαριστίες στον Γιάννη Σμαραγδή και για ένα πρόσθετο λόγο: Μας ενθάρρυνε να παρουσιάσουμε μια δουλειά βασισμένη στη δική του δημιουργία και να ξεδιπλώσουμε μια διαφορετική έμπνευση. Κι ακόμη μας επέτρεψε να παρουσιάσουμε αυτή τη δουλειά πριν ακόμη προβληθεί η ταινία.
Ευχαριστίες οφείλουμε όμως και σε όλους που συνέβαλαν ή βοήθησαν να πραγματοποιηθεί αυτή η έκθεση:
Στον Δήμαρχο Ηρακλείου κ. Γιάννη Κουράκη που επίσης μας ενθάρρυνε και χωρίς δεύτερη σκέψη δέχτηκε να ενταχθεί η έκθεση στον επίσημο εορτασμό της πόλης για το έτος Καζαντζάκη.
Στον Αντιδήμαρχο Πολιτιστικών κ. Γιάννη Δροσίτη που αγκάλιασε την προσπάθειά μας και την παρακολουθούσε μέχρι και την τελευταία στιγμή.
Στον Αντιδήμαρχο κ. Μαν. Αλεξάκη, τον κ. Γιώργο Χιντηράκη και στο σύνολο των Δημοτικών Συμβούλων Ηρακλείου όλων των παρατάξεων για την ομόφωνη απόφασή τους να εγκρίνουν την πραγματοποίηση της έκθεσης.
Τους υπευθύνους της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου, την κα Μαρία Τραχανατζή, τον κ. Φίλλιπο Φιλλιπίδη και την ΤΥΠΟΚΡΕΤΑ.
Τους συνεργάτες του Μουσείου Καζαντζάκη Βαρβάρα Τσάκα και Α. Λεβέντη καθώς και τους κ. κ. Νίκο Ψιλάκη και Ηρακλή Πυργιανάκη για τη βοήθειά τους.
Μανώλης Μετζάκης
Μαθηματικός – E.FIAP-PSA MP**-CP**
Πρόεδρος της Ελληνικής Φωτογραφικής Εταιρείας Κρήτης (Ε.Φ.Ε.)
Έφη Ψιλάκη
Αρχαιολόγος, Υποψ. Διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής
του Πανεπιστημίου Κρήτης, Μέλος της Ε.Φ.Ε Κρήτης